मध्यपूर्वमा जारी अमेरिका–इजरायल र इरानबीचको द्वन्द्व ऊर्जा पूर्वाधारसम्म फैलिँदा विश्व ऊर्जा बजारमा तीव्र अस्थिरता देखिएको छ। इजरायलले इरानको दक्षिण पार्स ग्यास क्षेत्रमा आक्रमण गरेपछि इरानले प्रतिआक्रमण गर्दै कतारको रस लाफान औद्योगिक क्षेत्रमा प्रहार गरेको छ, जुन विश्वको करिब २०% तरल प्राकृतिक ग्यास (LNG) प्रशोधन गर्ने प्रमुख केन्द्र हो।

कतारले आफ्नो ग्यास निर्यात क्षमताको करिब एक–छठौं हिस्सा गुमाएको जनाएको छ, जसको मर्मतमा ३ देखि ५ वर्ष लाग्ने अनुमान गरिएको छ। यसैबीच, साउदी अरेबिया, युएई र कुवेतका ऊर्जा संरचनाहरू पनि आक्रमणको चपेटामा परेका छन्।

घटनापछि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य एकैदिन करिब १०% सम्म बढेर प्रति ब्यारेल ११० डलर आसपास पुगेको छ। युरोपेली ग्यास मूल्य एकैदिन १५% भन्दा बढीले बढेको छ भने द्वन्द्व सुरु भएयता ६०% भन्दा बढी वृद्धि भइसकेको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इजरायललाई ऊर्जा पूर्वाधारमाथि थप आक्रमण नगर्न आग्रह गरेका छन् भने अमेरिकी सहयोगी राष्ट्रहरूले स्ट्रेट अफ हर्मुजमार्फत ऊर्जा आपूर्ति सुरक्षित गर्ने विषयमा सतर्क प्रतिक्रिया दिएका छन्। उक्त जलमार्गबाट विश्वको करिब २०% तेल आपूर्ति हुने भएकाले यसको अवरोधले विश्वव्यापी ऊर्जा संकट झन् गम्भीर बन्न सक्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।

ऊर्जा मूल्यवृद्धिसँगै विश्व बजारमा शेयर सूचकहरू घटेका छन् र मुद्रास्फीति बढ्ने संकेत देखिएको छ। यसले विश्व अर्थतन्त्रमा दीर्घकालीन दबाब सिर्जना गर्ने सम्भावना बढाएको छ।

नेपालजस्ता इन्धन आयातमा निर्भर देशहरूमा यसको प्रभाव छिट्टै देखिने अपेक्षा गरिएको छ, जसले पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य वृद्धि, यातायात खर्च बढ्ने र समग्र महँगी बढ्ने जोखिमलाई थप तीव्र बनाउनेछ।

क्याटेगोरी : अन्तर्राष्ट्रिय, विशेष

---

---

---