Techie IT
बुधबार, मंसीर ३,२०८३

जल संकटको सामना गर्दै नेपाल 


काठमाडौँ  अर्ना वाधवान ।   पानीको संकट विश्वका धेरै देशका लागि चिन्ताको विषय हो र यो संकटको प्रभावमा नेपाल निकै उच्च रहेको देख्न सकिन्छ । यस क्षेत्रका जनतालाई खानेपानीको चरम अभाव छ । बढ्दो जनसङ्ख्या र स्वच्छ खानेपानी अभावका कारण दैनिक जीवनयापनका आधारभूत क्रियाकलाप गर्न पनि समस्या बन्दै गएको छ । यस बिन्दुमा देखिने समस्या के हो भने नेपाल जलस्रोत राज्य भएकाले पानीको अभाव नभए पनि वर्षौंको दौडान पानी यति धेरै प्रदूषित भएको छ कि त्यो मानव प्रयोगको लागि उपयुक्त छैन । जसले गर्दा देशव्यापी खानेपानीको अभाव सिर्जना भएको छ ।
जसका कारण मानिसहरुले दूषित पानी प्रयोग गर्न थालेका छन् । यो देखेर युवा वातावरणविद् अर्ना वाधवानले जनतालाई कस्तो पानी पिउने भन्ने बारे सचेत गराउने र सफा पानी उपभोग गर्ने सरल उपाय खोज्ने प्रयास गर्ने निर्णय गरिन् ।विभिन्न राज्यमा ७ हजार रुख रोपिसकेकी छिन् । भारत र विश्वभरि आफ्नो पर्यावरणवादी सेनासँग। नेपालमा मानव सद्भाव एनजीओका स्वयंसेवकहरूसँग, उनले राष्ट्रमा जल साक्षरता सिर्जना गर्ने प्रयास गरे। यसका साथै उनले पानीको आफ्नै स्रोतमा के हानी पुर्‍याउँदैछ भनेर मानिसहरूलाई सचेत गराए। उनी भन्छिन् कि यो तब मात्र हो जब मानिसहरूले आफ्नो परिवेशमा के सामना गरिरहेका छन् भनेर सचेत हुन्छन् भने उनीहरूले उनीहरूलाई राम्रोसँग व्यवहार गर्न सक्षम हुन्छन्। नेपालमा पानीजन्य रोगबाट वर्षेनी ४४ हजार बालबालिकाको मृत्यु हुने गरेको छ ।
नेपालले द्रुत सहरीकरण र विभिन्न पूर्वाधार विकास परियोजनाहरू अवलोकन गरिरहेको छ। फलस्वरूप काठमाडौं उपत्यका र देशका अन्य क्षेत्रमा जल प्रदूषण ह्वात्तै बढेको छ । नेपालमा धाराको पानी र खोलाको पानी पिउनका लागि असुरक्षित छ । नेपालमा वार्षिक मनसुन वर्षा र हिमालयका हिमनदीहरू पग्लने नदीहरूबाट प्रशस्त पानी छ। तर पनि हरेक वर्ष राजधानी काठमाडौंमा खानेपानीको चरम अभाव हुने गरेको छ । यहाँका समस्याहरू हेर्नुपर्छ भन्ने अर्नाको विश्वास छ।” हामी पहिले नै भएको क्षतिलाई उल्टाउन सक्दैनौं, तर हामी आउन सक्नेहरूलाई रोक्न सक्छौं। यो लाजमर्दो कुरा हो कि हामी मानवको रूपमा सामाजिक सञ्जालमा एक वा दुई भिडियो हेरेपछि समस्यालाई हेर्छौं र यसलाई सकेसम्म तुरुन्तै साइडलाइन गर्छौं। समस्या समाधानका लागि के गर्ने भनेको अधिकारीको मात्रै समस्या हो ।”
“जनतालाई पानी साक्षरता दिनु आवश्यक छ कि उनीहरूले थाहा पाउनु पर्छ कि उनीहरूको अगाडि वातावरणीय संकट पर्खिरहेको छ। केहि यति ठूलो छ कि मानव संसाधनले पनि तिनीहरूलाई बचाउन सक्दैन। ६ हजार खोलाको भूमि नेपाल पानीको संकटबाट गुज्रिरहेको छ, जसका कारण बासिन्दा पानी किन्न घण्टौं लाइनमा बसेका छन् । र त्यसपछि पनि, यो सधैं पिउन सुरक्षित छैन। मानिसहरूले खाना पकाउन, सफा गर्न, नुहाउन र कहिलेकाहीं पिउन पनि हिलो र दूषित पानी प्रयोग गर्छन्। ”एक युवा वातावरणविद्को रूपमा, उनी मानिसहरूको निष्क्रियताबाट गहिरो डराएकी छिन्। जसको परिणाम जनताले भोग्नुपर्ने हुन्छ ।
उनी आशा गर्छिन् कि कम्तिमा केही, जिम्मेवार नागरिकको रूपमा आफ्नो भविष्यको लागि अवस्थित नहुन सक्ने आफ्नै संसारको रक्षा गर्न केही गर्न सरल र जिम्मेवार कार्यहरू लिन सक्छन्।

क्याटेगोरी : समाचार


तपाईको कमेन्ट लेख्नुहोस्