Techie IT
शुक्रबार, कात्तिक २८,२०८३

तारकेश्वर नगरपालिकाको जग्गाको वर्गीकरणमा बदमासी : नगरभित्र कृषियोग्य जमिन छैन

भूमाफिया पोस्दै तारकेश्वरका जनप्रतिनिधि


वैशाख, काठमाडौं । काठमाडौं उपत्यकाको माटो नेपालकै सबैभन्दा उर्बरमध्येमा पर्छ । कुनै समय ठूलो तलाउ रहेको मानिने उपत्यका लगागत तारकेश्वर नगरपालिकाको माटो कृषिका लागि अहिले पनि उत्तिकै उब्जाउ मानिन्छ ।

काठमाडौंका कृषि क्षेत्रमा बस्ती बढ्दै गएर अहिलेको अवस्थासम्म आइपुग्यो । आधुनिक काठमाडौंका शासकहरुले यहाँ कृषि भू(भागको संरक्षणलाई कहिल्यै प्राथमिकतामा राखेनन् ।

नगरभित्रका खेती योग्य जमिन प्लटीङ्ग र शहरीकरणका नाममा मासिंदै गएतापनि अझै पनि तरकारी र फलफूल खेती , धान गहुँ खेती भइरहेका प्रशस्तै जमिन भेटिन्छन् । धेरैजसो ‘टेनल खेती’ भइरहेका यस्ता कृषियोग्य जग्गा जमिन कति छन् भन्ने यकिन भने छैन । तर, अब नगरपालिकाको तथ्यांकमा ती कृषि जमिन कृषियोग्य रहेनन् ।

भू(उपयोग नियमावली अनुरुप असल नियतले वर्गीकरण नगर्दा तारकेश्वरमा अब केही वर्षपछि कृषिका लागि जमिन नै नबच्ने जोखिम देखिएको छ । किनभने नगरपालिकाले ‘कृषियोग्य जमिन नभएको’ घोषणा गरेका छन् ।

यसरी जमिन वर्गीकरण गर्ने निर्णयमा विश्वसनीयता र पारदर्शितामा प्रश्न उठेको छ ।

भूमाफियाको चलखेल र स्थानीयका अरुची

किनकि भूमाफियाको चलखेल र स्थानीयका अरुचीका साथसाथै स्थानीय जनप्रतिनिधिले ‘राजनीतिक लाभ–हानी’का आधारमा कृषियोग्य जमिनलाई गैरकृषि क्षेत्र घोषणा गर्ने क्रम प्रवृत्तिकै रुपमा देखिएको विज्ञहरु बताउँछन् ।
तारकेश्वर नगरपालिकका प्रवक्ता राधाकृष्ण खड्गी स्थानीयहरुसँग कृषि क्षेत्र घोषणा गर्न निवेदन मागेपनि नपरेको बताउँछन् । ‘कसैले आफ्नो जमिन कृषियोग्य हो भनेर घोषणा गर्न चाहेनन्,’ उनले भने, ‘त्यसैले हामीले कृषि क्षेत्र छैन भन्यौं ।’

जमिनको खण्डीकरण रोक्ने र कृषियोग्य जमिन बचाउने उद्देश्यका साथ २०६९ सालमा राष्ट्रिय भू–उपयोग नीति ल्याइएको थियो । २०७६ मा भू(उपयोग ऐन आयो, तर नियमावली आउन ३ वर्ष लाग्यो । अधिकारीहरुका अनुसार भू–उपयोग नीति बनाउने क्रममै भूमाफियाहरु जग्गा वर्गीकरणको नियम बन्न नदिन सक्रिय थिए ।

सरकारले कृषि र गैरकृषि जमिन नछुट्याए जग्गा कित्ताकाट नहुने व्यवस्था गर्‍यो । जग्गा खरिद–बिक्री अंश वण्डासम्म असार पर्ने भएपछि स्थानीय तहले भू(उपयोग परिषद्‍बाट आफ्नो क्षेत्रका जमिनको वर्गीकरणको गृहकार्य थाले । ‘कृषि क्षेत्र छैन’ भन्ने घोषणा गरेका छन् ।

दक्षिणकाली, चाँगुनारायण र सूर्यविनायक नगरपालिकाले मात्र कृषि जमिन भएको घोषणा गरेका छन् ।

काठमाडौंको दक्षिणकाली नगरपालिकाले आफ्नो ४० प्रतिशत जमिन कृषियोग्य रहेको घोषणा गरेको छ । उपमेयर बसन्ती तामाङ वडाहरुमार्फत जनतासँग छलफल गरेरै कृषियोग्य जमिनलाई कृषि क्षेत्र घोषणा गरेको बताउँछिन् । ‘हामीले वर्गीकरणका लागि छलफल थालेपछि जग्गामा चलखेल गर्नेहरुले भ्रम फिजाएकाले अझै कतिपय कृषियोग्य जमिन गैरकृषि क्षेत्र बनाउनुपर्‍यो,’ उनले भनिन्, ‘हामी त अझ धेरै जमिन कृषि क्षेत्र निर्धारण गर्ने पक्षमा थियौं ।’

काठमाडौंको काठमाडौं महानगरपालिकाका साथै नागार्जुन, चन्द्रागिरि, कीर्तिपुर, बूढानीलकण्ठ, कागेश्वरी मनहरा, गोकर्णेश्वर, तारकेश्वर, शंखरापुर र टोखा नगरपालिकाले नगरमा कृषियोग्य क्षेत्र नरहेको घोषणा गरेका छन् ।

टोखा नगरपालिकाले १, २ र ३ नम्बर गरी ३ वटा वडाको वर्गीकरण टुंग्याउन बाँकी छ ।

कित्ताकाट खोल्न परेको चौतर्फी दबाबका आधारमा तारकेश्वरले कृषियोग्य जमिन छुट्याउन पर्याप्त गृहकार्यनै गरेनन् । ‘कृषि योग्य जमिन छैन’ भन्ने सोलोडोलो निर्णयका आधारमा सबै जमिनलाई गैरकृषि उपयोगको जमिन ठहर्‍याएका छन्, जुन भविष्यमा अन्य प्रयोजनमा लाग्ने निश्चित छ ।


क्याटेगोरी : समाचार
ट्याग : #breaking, #तारकेश्वर नगरपालिकाको जग्गाको वर्गीकरणमा बदमासी, #भूमाफिया पोस्दै तारकेश्वरका जनप्रतिनिधि


तपाईको कमेन्ट लेख्नुहोस्