प्रशान्त नेपाल

नेपालको वर्तमान सामाजिक, आर्थिक र राजनीतिक अवस्थालाई गहिरो रूपमा विश्लेषण गर्ने हो भने एउटा अत्यन्त संवेदनशील प्रश्न हाम्रो सामु उभिन्छ, हामी वास्तवमै जीवन बाँचिरहेका छौँ, कि केवल परिस्थितिसँग संघर्ष गर्दै survive मात्र गरिरहेका छौँ? आजको समयले मानिसको जीवनशैली मात्र होइन, सोच, भावना, सम्बन्ध र भविष्यप्रतिको विश्वाससमेत परिवर्तन गरिदिएको छ।

मानिसहरूसँग सपना त अझै छन्, तर ती सपना पूरा हुने आशा क्रमशः कमजोर हुँदै गएको महसुस समाजका हरेक तहमा स्पष्ट देखिन थालेको छ। बाँच्नु भनेको केवल सास फेर्नु होइन; आत्मसन्तुष्टि, मानसिक शान्ति, सम्मानित अस्तित्व र भविष्यप्रतिको भरोसा पनि हो। तर आज धेरै नेपालीहरूको जीवन निरन्तर दबाब, असुरक्षा र अनिश्चितताभित्र सीमित हुँदै गएको छ।

काठमाडौंजस्तो शहरमा एउटा सामान्य मध्यमवर्गीय परिवारको अवस्था हेर्दा नै देशको वास्तविकता प्रस्ट देखिन्छ। बिहानदेखि रातिसम्म कठोर परिश्रम गर्ने अभिभावकहरू महिनाको अन्त्यसम्म आइपुग्दा घरभाडा, बैंकको ऋण, छोराछोरीको शिक्षाशुल्क र दैनिक खर्च व्यवस्थापन गर्न संघर्ष गरिरहेका हुन्छन्। आम्दानीभन्दा महँगीको गति तीव्र छ, तर मानिसहरूको आयस्तर त्यही अनुपातमा वृद्धि भएको देखिँदैन। आर्थिक अभावले केवल भौतिक कठिनाइ मात्र सिर्जना गरेको छैन, यसले मानिसहरूलाई मानसिक रूपमा पनि थकित र असुरक्षित बनाइरहेको छ।

बाहिरबाट सबै सामान्य देखिए पनि धेरै मानिसहरू भित्रभित्रै तनाव, चिन्ता र भविष्यप्रतिको डर बोकेर बाँचिरहेका छन्। विशेषगरी नेपाली युवापुस्ताको अवस्था अझ गम्भीर बन्दै गएको छ। कुनै समय आफ्नै देशमा केही गर्ने सपना बोकेका हजारौँ युवाहरू आज विदेशिने तयारीमा सीमित भएका छन्।

IELTS, PTE, Visa Interview र Documentation अहिले युवाको जीवनको अभिन्न हिस्सा बनेको छ। विदेश जानु धेरैका लागि रहरभन्दा पनि बाध्यता बन्दै गएको छ। देशमै भविष्य देख्न नसक्ने अवस्था सिर्जना हुनु कुनै सामान्य विषय होइन; यो राज्यप्रतिको घट्दो विश्वासको प्रत्यक्ष संकेत हो। जब एउटा शिक्षित युवा आफ्नो क्षमता, परिश्रम र भविष्यप्रति आशावादी हुन छोड्छ, तब त्यो केवल व्यक्तिगत हार हुँदैन, त्यो राष्ट्रकै भविष्य कमजोर बन्न थालेको संकेत हो।

आजको समाजमा सफलताको परिभाषा पनि परिवर्तन भइसकेको छ। मानिस कति कमाउँछ, कति महँगो जीवनशैली प्रदर्शन गर्छ, कति धेरै social media followers छन् भन्ने कुराले उसको मूल्य निर्धारण गर्न थालेको छ। Facebook, TikTok र Instagram मा देखाइने कृत्रिम खुशी र सम्पन्नताले मानिसहरूलाई निरन्तर तुलना गर्न बाध्य बनाइरहेको छ। बाहिरबाट सबै व्यवस्थित र सफल देखिने जीवनभित्र कति पीडा, तनाव र खालीपन लुकेको छ भन्ने कुरा समाजले बुझ्न छोडेको जस्तो लाग्छ। आज धेरै मानिसहरू हाँसिरहेका देखिन्छन्, तर उनीहरूको मनभित्र गहिरो बेचैनी, मानसिक थकान र एक्लोपन सञ्चित भइरहेको छ।

नेपालमा बढ्दो Brain Drain केवल आर्थिक समस्या होइन; यो राज्यप्रतिको घट्दो विश्वासको परिणाम पनि हो। राजनीतिक नेतृत्वले युवालाई “देशको भविष्य” भन्ने भाषण त बारम्बार दिन्छ, तर व्यवहारमा युवाले अवसरभन्दा बढी निराशा अनुभव गरिरहेका छन्। शिक्षित बेरोजगारी बढिरहेको छ, योग्यताभन्दा पहुँच बलियो बन्दै गएको छ, र पारदर्शिताभन्दा राजनीतिक स्वार्थ प्रभावशाली देखिन्छ।

यही कारण युवापुस्तामा एउटा अत्यन्त खतरनाक सोच विस्तारै विकसित हुँदै गएको छ “मेहनतले मात्र केही बदलिँदैन।” कुनै पनि राष्ट्रका लागि यो सोच सबैभन्दा ठूलो चेतावनी हो। समस्या केवल राज्यको मात्र होइन, समाज पनि विस्तारै संवेदनाहीन बन्दै गएको छ। मानिसहरू एकअर्काको संघर्ष बुझ्नुभन्दा तुलना गर्न व्यस्त छन्। कसैको मानसिक पीडालाई कमजोरी ठानिन्छ, कसैको मौनतालाई नाटकको रूपमा हेरिन्छ। यही कारण धेरै मानिसहरू आफ्ना पीडा लुकाएर एक्लै संघर्ष गरिरहेका छन्। आजको समाजमा मानिसहरू शारीरिक रूपमा उपस्थित छन्, तर मानसिक रूपमा थाकिसकेका छन्।

उनीहरू जीवन बाँचिरहेका छैनन्; केवल जिम्मेवारी, अपेक्षा र असुरक्षाको भारी बोकेर दिन धकेलिरहेका छन्। तर परिस्थिति जति जटिल भए पनि आशा पूर्ण रूपमा समाप्त भएको छैन। आजको पुस्ताले प्रश्न गर्न सिकिरहेको छ। युवाहरू accountability मागिरहेका छन्, मानसिक स्वास्थ्यका विषयमा खुलेर बोल्न थालेका छन्, र पुराना संरचनामाथि चुनौती प्रस्तुत गरिरहेका छन्।

परिवर्तन सधैँ असन्तुष्टिबाट सुरु हुन्छ, र अहिलेको बेचैनी सम्भवतः भविष्यको नयाँ चेतनाको संकेत पनि हुन सक्छ। अब देशलाई केवल आर्थिक विकास होइन, मानिसलाई सम्मानपूर्वक जीवन बाँच्न सक्ने वातावरण आवश्यक छ। जहाँ युवाले सपना देख्न सकून्, मेहनतको मूल्य होस्, र भविष्यप्रति भरोसा गर्न सकून्।

अन्ततः, कुनै पनि राष्ट्र त्यतिबेला मात्र समृद्ध मानिन्छ जब त्यहाँका नागरिक केवल बाँचेका हुँदैनन्, उनीहरूले जीवन महसुस गरिरहेका हुन्छन्। आज नेपालले यही प्रश्नको उत्तर खोजिरहेको छ, हामी वास्तवमै बाँचिरहेका छौँ, कि केवल संघर्ष गर्दै survive मात्र गरिरहेका छौँ?

क्याटेगोरी : समाचार
ट्याग : #breaking, #prashant nepal, #प्रशान्त नेपाल, #हामी वास्तवमै बाँचिरहेका छौँ कि केवल संघर्ष गर्दै बाँच्न बाध्य छौँ?

---

---

---